|
Kurbanla ilgili
çeşitli sual cevaplar
Sual:
Kurban nisabının zekat nisabından farkı nedir?
CEVAP
İhtiyacı olan eşyadan ve borçlarından fazla olarak, zekat nisabı
kadar malı, parası bulunan her hür Müslümanın kurban bayramında
kurban kesmesi vacip olur. Kurban nisabı hesabına katılacak malın,
zekatta olduğu gibi ticaret için olması ve elinde bir yıl kalmış
olması şartı yoktur.
İhtiyaç
eşyası
demek, kıymetleri ne kadar çok olursa olsun, bir ev, bir aylık
yiyecek, her yıl üç kat elbise, çamaşır, evde kullanılan eşya ve
aletler, binecek vasıtası, meslek kitapları ve ödeyeceği
borçlarıdır. Bu eşyanın mevcut olması şart değildir. Eğer mevcut
iseler nisap hesabına katılmazlar. Ticaret için olmayan,
ihtiyacından artan eşya, kiradaki evler, evindeki süs eşyası, yere
serili olmayan halılar, kullanılmayan fazla ev eşyası, sanat ve
ticaret aletleri, burada ihtiyaç eşyası sayılmaz. Bunlar kurban
için, nisap hesabına katılır. Oturduğu ev büyük olsa, ihtiyacından
fazla, kullanılmayan odaları bile olsa nisaba dahil edilmez.
Sual:
Kimlerin kurban kesmesi vacip olur? Kurban ne zamana kadar
kesilebilir?
CEVAP
Mukim,
akıl-baliğ müslümanın, ihtiyacından fazla nisap miktarı malı veya
parası varsa, kurban kesmesi vacip olur. Bayramın birinci ve ikinci
günü, zengin-fakir, mukim-misafir, akıllı-deli, baygın-ayık olmaya
bakılmaz. 3. günü yukarıdaki şartlar mevcutsa, kurban kesmek vacip
olur. Demek ki, bayramın ikinci günü de baliğ olmayıp, 3. günü
büluğa erene, diğer şartlar da varsa, kurban kesmek vacip olur
Bayramın ilk günü komada iken 3. günü ayılana, diğer şartlar da
varsa, kurban kesmek vacip olur.
Bayramın ilk günü fakirken 3. günü zengin olana diğer şartlar da
varsa, kurban kesmek vacip olur.
Bayramın ilk günü seferi, 3. günü mukim olana, diğer şartlar
da varsa, kurban kesmek vacip olur.
Bayramın ilk günü, esir iken, 3. günü hür olana, diğer şartlar da
varsa, kurban kesmek vacip olur.
Kurban
bayramının üçüncü günü fakir olacağını veya sefere çıkacağını bilen
kimseye, birinci günü kurban kesmek vacip olmaz. Keserse vacip
olarak eda etmiş olur.
Fakir, bayramın ilk günü bir koyun alıp kestikten sonra, 3. günü
zengin olsa, iade gerekmez. Vacip yerine gelmiş olur. 3. günü zengin
olacağını bilenin de, ilk günü kurban kesmesinde mahzur yoktur.
Bir zengin, bayramın birinci ve ikinci günü kurban kesmeden ölse,
kurban borcu ile ölmüş olmaz.
Sual:
Akıl baliğ olma yaşı kaçtır? 13 yaşındaki
oğluma kurban düşer mi?
CEVAP
Kızlar 9 yaşında, erkekler 12 yaşında büluğa erebilirler. Bazıları
gecikebilir. 15 yaşını geçtiği halde ergenliğe ermezse artık o ergen
kabul edilir.
Büluğa ermişse ve 96 gram altın veya o kadar parası varsa kurban
kesmesi gerekir. Büluğa ermemişse zengin de olsa kurban kesmez.
Sual:
Kurban nisabı 96 gr. ama neden bazıları
80 gr. diyor? 80 gr olursa altınlarım nisap miktarını buluyor. Şimdi
kurban bana vacip mi oluyor?
CEVAP
Nakli esas almadıkları için yanlış konuşuyorlar. Borçlarınızı
düştükten sonra nisap miktarı 96 gramı bulunca kurban size vacip
olur.
Sual:
Şuursuz olan zengin annemin kurban kesmesi gerekir mi?
CEVAP
Emrederse
kesersiniz. Bilmiyorsa kesilmez.
Sual:
Bu yıl ki vacip kurbanı kesemeyen, gelecek yıl kesse caiz olur mu?
CEVAP
Gelecek yıl
kesilmez. Kurbanı, bayramın üçüncü günü akşamına kadar kesemeyen,
kurbanı satın almışsa, canlı olarak bunu, satın almamışsa, orta
derecede bir kurban değerini altın olarak bir fakire verir. Böylece
cezadan kurtulursa da, kurban sevabına kavuşamaz.
Sual:
Borçsuz fakir kurban keserse nafile mi olur?
CEVAP
Evet nafile olur
ve çok sevaptır
Sual:
Şu anda nisap miktarı malı olmayan ancak
Kurban bayramından hemen sonra eline nisap miktarından çok fazla
para geçecek kimsenin kurban kesmesi gerekir mi?
CEVAP
Gerekmez. Vacip olması için, bayramın üçüncü günü eline geçmesi
gerekir
Sual:
Kıymeti nisabın üstünde olan bir arsam var. Kurban kesmem gerekir
mi?
CEVAP
Kurban kesmeniz
gerekmez
Sual:
Geçmiş senelerden kurban borcu olan bir
kadın değerini altın olarak fakir kocasına verebilir mi?
CEVAP
Bir kavle göre verebilir.
Sual:
Ailesi zengin olan bir öğrencinin de kurban kesmesi gerekir mi?
CEVAP
Hayır, zengin
olan herkes kendi keser. Ana babanın zenginliği ile olmaz.
Sual:
Nisabı aşan alacağım var ama alamıyorum. Başka da param yok. Kurban
kesmem vacip mi?
CEVAP
Alacaklar zekatta olduğu gibi nisaba dahil edilir, fakat elinde
parası olmayan kesmez.
Sual:
Geliri iyi olan bayanın kurban kesmesi gerekir mi? Yoksa eşim
keseceği için bana gerekmez mi?
CEVAP
Nisaba malik
iseniz kesmeniz gerekir. İkiniz de zenginseniz, ikinizin de kesmesi
gerekir. İkiniz de fakirseniz ikinizin de kesmesi gerekmez. Yani
zengin olan keser, fakir olanın kesmesi gerekmez, keserse mahzuru
olmaz, sevap olur.
Sual:
Şafiiler ekseriya kurban kesmiyorlar. Sebebi nedir?
CEVAP
Şafii’de kurban
kesmek sünnet-i müekkededir, yani kuvvetli sünnettir. Hanefi’de
farzdan sonra vacip gelir, Şafii’de ise sünnet gelir. Farzdan sonra
gelen bir emri, gücü yeterken yapmamak doğru olmaz. Peygamber
efendimiz, (Kurban kesmeyen mescidimize gelmesin) ve
(Cimrilerin en kötüsü kurban kesmeyendir) buyuruyor. Bunu bütün
Müslümanlar için söylüyor. Gücü yeten Şafiiler, bu sünneti ihmâl
etmemeli. Şafii’de, akika kesmek de sünnettir. Şafiiler bayramda
akika da kesebilirler.
Sual:
İçinde oturduğum bir evim, bir binek otomobilim, borsada hisse
senetlerim var. Borçlarım da var. Bu durumda kurban kesmem vacip
oluyor mu?
CEVAP
Bir ev ve araba
nisaba dahil edilmez. Borçlarınız mevcut paranızdan ve hisse
senetlerinizden çıkarılır, geriye nisap kadar paranız kalırsa kurban
kesmeniz gerekir.
Sual:
Borsada hisse senetlerim var. Kooperatife 1 milyar ödemem gereken
borcum var. Ayda 360 milyon olmak üzere 30 ay ödemem gereken araba
taksiti var. Kirada oturuyorum. 470 milyon taksitli okul borcum var.
Bu durumda kurban kesmem gerekir mi?
CEVAP
Bütün
borçlarınızı, mevcut paranızdan ve hisse senetlerinin rayiç
değerinden çıkarırsınız, geriye nisap miktarı paranız kalırsa,
kurban kesmeniz gerekir.
Sual:
Çeyiz eşyalarım var. Beyaz eşya, mobilya, süs eşyaları, halı, mutfak
malzemeleri, bunlar kullanılmadığı için tamamı mı nisaba dahil olur,
yoksa sadece beyaz eşyalar mı?
CEVAP
Kullanılmayan her eşya dahil edilir.
Sual:
Ne zaman verileceğini bilmediğim beş on milyar alacağım var. Borcum
yok. Bu alacağımı nisap hesabıma katacak mıyım, zekatını verecek
miyim, kurban kesecek miyim?
CEVAP
Senetli veya
inkâr edilmeyen alacaklar, iflas edende ve fakirde de olsa, nisaba
katılır. Ele geçince, geçmiş yılların zekatı da verilir. Eğer kurban
kesecek kadar paranız varsa, kurban kesersiniz.
Sual:
Kurban bayramına tekabül eden ama bayram
tatil olduğu için bayramdan sonra ödenmesi gereken elektrik,
telefon, su vb... paraların tutarı cebimizde iken bunları da kurban
nisabına dahil edecek miyiz?
CEVAP
O
paraları hesaba katmazsınız. Çünkü o paraları bayramdan sonra
vereceksiniz. Yani o para sizde emanet gibi durmaktadır. O
paralardan fazla nisap miktarı kadar parası olanın kurban kesmesi
vacip olur.
Sual:
Benim borcum var. Ancak borcumun karşılığı elimde para da var. Bu
miktar nisap miktarını aşıyor. Borcu düşersem nisap miktarını
bulmuyor. Kurban kesecek miyim?
CEVAP
Borcu olan önce borcunu öder, kalan miktar nisap miktarını
bulmuyorsa kurban kesmez.
Sual:
Çalışan bayan ve erkeğin kurban
kestirmesi mecbur mu?
CEVAP
Kurban nisabına malik olanın kurban kesmesi gerekir, çalışmakla
alakası yok. Fakir bir kapıcının hanımında 100 gram bileziği olup
borcu da yoksa kadının kurban kesmesi vacip olur, arabası evi olan
adam parası nisabı bulmuyorsa kesmez.
Sual:
Kurban nisabına malik olmayan, kurban
alıp kesebilir mi?
CEVAP
Evet kesebilir ve kestiği nafile olur, sevap olur.
Sual:
Bir evde kadın kocası oğlu ve kızı var. 4
tane kurban kestirmek istiyorlar. Bu dört kişinin adına evin erkeği
nasıl vekalet vermesi lazım?
CEVAP
Hepsi zengin ise hepsinin kurban kesmesi gerekir. Hepsi fakir ise
hiçbirisinin kesmesi gerekmez. Kimi fakir kimi zengin ise zengin
olanlar keser. Fakirler de kesse zararı olmaz. Hepsi birisine
vekalet verebilir. O da yabancıya vekalet verebilir.
Sual:
Hali vakti yerinde olan bir aile, kaç
kurban kesmesi lazım?
CEVAP
Evde kaç zengin var ise o kadar keserler.
Sual:
Babam 25 senedir kendisine vacip olsun
olmasın, çocuklarım çalışıyor diyerek kendine kurban kesmiş.
“Annenize hiç kesmedim bu sefer ona keselim” diyor. Olur mu? İkisine
de vacip değil.
CEVAP
Kendisine vacip değilse annenize kesebilir. Mahzuru olmaz iyi olur.
Sual:
Zekat nisabına ulaşmış altınları olan çocukların kurbanlarını
babalarının mı kesmesi gerekir?
CEVAP
Zengin çocukların kurban kesmesi gerekmez.
Sual:
Ayda elime 600 milyon civarında bir para geçiyor. Eşim de 350 milyon
alıyor. 225 milyon ev kiramız var. Arabamızın taksiti, diğer taksit
ve ödemelerde 500 milyonu buluyor. Kenarda 550 $ birikmişimiz var.
Kurban bize vacip olur mu?
CEVAP
Aylığın az veya
çok olmasının hiç önemi yoktur, adam ayda bir milyar alır, harcar
elinde para kalmaz zekat da vermez kurban da kesmez. 100 milyon alan
birinin elinde ise 96 gram altın değerinde para veya bileziği olur,
borcu olmaz, zengin olduğu için hem zekat verir hem de kurban keser.
İkinci bir
husus, kadın erkek dinen birbirinden ayrıdır, herkesin kazancı
kendinedir. Diyelim ki hanımınızın 100 gram altını varsa, borcu
yoksa dinen zengindir, zekat verir ve kurban keser.
Bayram günü
borçlarını mevcut paradan çıkarırsın, geriye elinde nisap kadar
paran kalırsa zenginsin demektir kurban kesersin. Hanım da aynısını
yapar. Bayramda elinde nisap miktarı para ve altını varsa zengindir.
Sual:
Alacağım var ama elimde para yok. Alacağım olan şahısa desem ki,
(diyelim bir hayvan 100 milyon lira) benim için beş tane kurban kes,
yarım milyarı da hesabımdan düş. Bu caiz olur mu?
CEVAP
Evet caiz olur. Hatta hiç alacağınız olmasa, benim için bir kurban
kes deseniz, o da kesse vacip sevabına kavuşursunuz. Zekat verirken
de böyledir. Birini vekil etseniz, benim için şu kadar zekat ver
deseniz o da verse, zekatınız verilmiş olur. Para vermekle ilgisi
yok. Yani vekil kendi parasından verebilir. Vekil kendi parası ile
kurban kesebilir. Daha sonra isterse sizden para alabilir veya
hediye de edebilir.
Sual:
96 gr. altını olan kişinin borcu varsa vacip kurban mı kesmeli yoksa
akika borcunu mu ödemeli?
CEVAP
Akika borç
değildir, kesilmesi müstehaptır, yani kesilmese de olur. Kurban
vaciptir. Fakat borcu olan, borcunu çıkardıktan sonra nisabı
bulmazsa, kurban kesmesi gerekmez. Nisabı bulursa kesmesi vacip
olur.
Sual:
Fakir bir kimsenin, bayramda kurban kesmesi uygun mudur?
CEVAP
Borcu olmayan
fakir, kurban keserse, çok sevap olur. Borcu varsa, önce borcunu
vermelidir. Çünkü borç ödemek farzdır. Bu bakımdan fakirin borç
alarak kurban kesmesi doğru değildir.
Sual:
Kanlı elbiseyi yıkadıktan sonra kalan kan izi necaset hükmünde
midir?
CEVAP
Renginin kalmasının önemi yoktur. Temizdir.
Sual:
Hayır kurumlarına verilen kurban
vekaletlerinde namazını ne zaman kılmak uygundur.
CEVAP
Namaz kılmak lazım değildir. Kılınırsa iyi olur. Kurban kesildikten
sonra kılınır. Bunun için kurbanın ne zaman kesildiği bilinmiyorsa,
bayramın üçüncü günü kılınabilir.
Sual:
Kurban nisabına malik olmayan fakir,
hayvanı kurban niyetiyle alıp kesebilir mi?
CEVAP
Evet. Kurban niyetiyle alıp kesmekte mahzur yoktur. Kestiği nafile
olur.
Sual:
Zekat borcu olan bir insan muhakkak
kurban kesmesi lazımmış doğru mu, böyle bir şey var mı?
CEVAP
Zekat borcu olan önce zekat borcunu vermesi farz. Belki siz yanlış
anladınız, zekat verecek kadar zengin olan kurban keser demişlerdir.
Sual:
120 gr. altınım var, borcum yok, gelirim
yok. Ne yapmam lazım?
CEVAP
Kurban vacip olur. Bir miktar altın satıp kurban kesmek
lazım.
Sual:
Babamın gecekondu tipi iki katlı evi
var başka ihtiyaç fazlası malı, parası yok. Altta kiracı var.
İhtiyaç fazlası evdir diye babam kurban kesiyor. İhtiyaç fazlası ev
denilince böyle altlı üstlü evler iki ev hükmünde mi tek ev hükmünde
mi?
CEVAP
Alt kattaki müstakil ise ayrı ev demektir. Bir evin odaları hükmünde
ise bazı evler öyledir onlar bir ev kabul edilir. Bir merdivenle
yukarı çıkılan evler gibi.
Sual:
Kovanlar ile bal nisabı buluyor. Kurban kesmem lazım mı?
CEVAP
Evet.
Sual:
Altını olan bir kişinin zekatını verdiği taktirde kurban kesmesi de
gerekir mi?
CEVAP
Zekat ayrı,
kurban ayrı. Altın hem kurban nisabına dahil edilir hem de zekat
nisabına. Yani nisabı buluyorsa, hem zekat vereceksiniz, hem de
kurban keseceksiniz.
Sual:
Vacib olan kurbanımı kurban bayramında kesemedim. Bunun parasını
altın olarak fakir kocama versem caiz olur mu?
CEVAP
Evet caiz olur.
(İmameynin kavline göre)
Sual:
Alınan kurban ölse veya kaybolsa ne yapmak gerekir?
CEVAP
Kurban ölse,
kaybolsa, çalınsa veya kurban etmeye mani olan bir hal çıksa, zengin
bir tane daha alır. Fakir olanın alması gerekmez. Fakirin
kurbanındaki kusur, almadan önce de olsa yine onu keser. Kaybolunca
bir tane daha alınsa ve kaybolan bulunsa, zengin olan yalnız
birisini, fakir olan ikisini de keser. Fakat fakir, sonra aldığını
öncekine bedel olmak için niyet etse ikisinden dilediğini keser.
Zengin kimsenin
satın aldığı kurban kaybolsa, kaybolması ile malı nisaptan düşerse,
fakir olacağı için kurban kesmesi gerekmez.
Malı, kendi
ortağının elinde kaybolup da, gücü yeten kimsenin bir kurban daha
alması gerekir.
Adak olan kurban
kusurlu olursa, zengin de, fakir de onu keser. Adak ölürse, başka
almaları gerekmez.
Sual:
Kurban kesildiği zaman kesilen kurbanın kanı, kesenin veya aile
efradından birinin anlına, yeni alınan arabaya vb. yerlere
sürülüyor, bunun hükmü nedir?
CEVAP
Kan hiçbir yere
sürülmez. İbadet niyetiyle yapılıyorsa bid’at olur, haram olur.
Sual:
Bayram olduğuna karar verilip ve
bayram namazı kılınıp, kurban kestikten sonra, Arefe olduğu
anlaşılırsa, namaz ve kurban ne olur?
CEVAP
Şahitler ile, meşru olarak bayram olduğuna karar verilip ve bayram
namazı kılınıp, kurban kestikten sonra, Arefe olduğu anlaşılırsa,
namaz ve kurban kabul olur.
Ramazan ve Kurban bayramının
şahitlerle meşru olarak anlaşılmadığı, hilalin gözetilmediği
yerlerde, çeşitli hesap usulleri vardır. Bu usuller ile Zilhicce
ayının ilk günü ve buradan da onuncu günü, yani Kurban bayramının
ilk günü hesap edilir. Bayramın birinci günü, hesap ile bulunan
gündür. Yahut, bir gün sonradır. Bir gün önce olamaz. Çünkü, gökte,
ay, doğmadan önce görülemez.
İhtiyatlı
hareket etmiş olmak için, böyle yerlerde, kurbanları, hesap ile
bulunan bayramın ikinci günü kesmelidir. Sevabı ölülere gönderilecek
olanı ise, hesap ile bulunan ilk gün kesmelidir. Çünkü, ölüler için,
Arefe günü veya yılın her gününde kesilebilir.
Sual:
Birisi kurban telaşından öğle namazını kaçırmış. Üstü başı yağ, kan
olmuş. Su yokmuş abdest için. Kurbanın başından da ayrılamamış.
Böyle bir durumda namazı kazaya bırakmanın mahzuru olur mu?
CEVAP
Maliki’yi taklit edip kılabilirdi.
Çünkü Maliki’de
necasetsiz elbise ile namaz kılmak farz değil, sünnettir.
Su
işini ise birine söyler bir şişe su getir derdi. Namazı kaçırmak
haramdır.
Bu
da mümkün olmazsa, ikindi vakti cem etmeye niyet ederdi. Hanbeli
mezhebinde böyle sıkıntılı durumlarda iki namazı cem etmek caizdir.
Sual:
Abdestsiz kurban kesmek caiz midir?
CEVAP
Sahih olur.
Hatta mecbur kalınsa, cünüp kesilse de sahih olur. (Fetava-i
Hindiyye)
Sual:
Kurbanlık
hayvana sövünce, o hayvanın eti yenir mi?
CEVAP
İnsana, hayvana
ve hele cansıza kızıp sövmek doğru değildir. Hadis-i şerifte,
(Öfke imanı bozar) buyuruldu. Öfkesini yenen Cennetle
müjdelenmiştir. Her ne kadar bir hayvana sövmek uygun değilse de,
böyle bir hayvanı kesmek, kurban etmek ve etinden yemek caizdir.
(Hadika)
Sual:
Üç erkek
çocuğu olanın kurban kesmesi mi gerekir?
CEVAP
Öyle bir şeyin
aslı yoktur. Doğan çocuklar için akika kesmek iyi olur. Erkek çocuk
için iki, kız çocuk için bir koyun kesilir. Bunu da gücü yeten
keser.
Sual:
Kurban
adayan, bayramdan önce kesse, sonra da bayramda kesileceğini
öğrense, bayramda da keseceği için bunu kendisi yiyebilir mi?
CEVAP
Evet.
Sual:
Bayramda
kendisine vacip olan kurbanı kesemeyen ne yapar?
CEVAP
Kurban kesmek
zengine vaciptir. Fakirin kurban kesmesi gerekmez. Zengin, kurban
kesememişse, bayramdan sonra kesmez, değerini altın olarak bir
fakire verir. (Cevhere)
Sual:
Her yıl
bayramda memleketim olan Kayseri’ye gidip kurban kesiyorum. Bir
mahzuru oluyor mu?
CEVAP
Kayseri vatan-ı
asliniz ise, bir günlük için de gidilse mukim olursunuz ve kurban
kesmeniz vacip olur. Eğer İstanbul’a temelli yerleşmişseniz, Kayseri
vatan-ı asli olmaktan çıkar. Gittiğinizde seferi oluyorsanız kurban
kesmek gerekmez. Şayet keserseniz çok sevap alırsınız.
Sual:
Bana ait, beyaz eşya gibi çeyizlerim var. Kurban kesecek miyim,
bunların zekatını verecek miyim?
CEVAP
Fırın, çamaşır
makinesi, buzdolabı, bulaşık makinesi gibi çeyizlerinizi
kullanıyorsanız, kurban nisabına katılmaz. Kullanmıyorsanız, nisabı
da buluyorsa, her yıl kurban kesmeniz gerekir. Çeyiz için zekat
olmaz.
Sual: Kurban kesmek, Hanefi’de
vacip, diğer üç mezhepte sünnet mi?
CEVAP
Evet.
Kurbanın
kazası nasıl olur?
Sual:
Bayram kurbanını bayramda kesemeyen bayramdan sonra kesse caiz olur
mu? Yahut geçen seneki vacip kurbanı kesemeyen, bu yıl kesse caiz
olur mu?
CEVAP
Bayram kurbanını üçüncü günün akşamına
kadar kesmeyen kimse, kurbanı satın almışsa, canlı olarak kendini
veya kıymetini [altın olarak] fakirlere verir. Bayramdan sonra keser
ise, etinden kendi yiyemez. Hepsini fakirlere dağıtır. Bütün etinin
kıymeti canlı kıymetinden az ise, değer farkını da sadaka verir.
Satın almamış ise, orta derece bir kurban değerini fakirlere verir.
Böylece, cezadan kurtulur ise de, kurban kesmek sevabını kazanamaz.
(Redd-ül Muhtar) |