| |
Kurban, kurbanda kesilir
Sual:
Adak denilince her zaman kesilebiliyor da, kurban denilince niye
bayramdan başka günde kesilmiyor? Bu koyunu Şaban ayında keseceğim
diyenin Şaban ayında mı kesmesi gerekir?
CEVAP
Hayır Şabanda
kesmesi gerekmez, ama kurban denilirse kurban bayramında kesmesi
gerekir. Çünkü İbni Abidin hazretleri buyuruyor ki:
Kurban,
dinimizin bildirdiği özel bir vakitte kesilen hayvanın adıdır, onda
vakti kaldırmak söz konusu olmaz. O halde (Şu hayvanı kurban
edeceğim) diye adadığı takdirde, onu o vakitte, yani bayram günü
kesmesi gerekir. Yoksa adağını yerine getirmiş olmaz. Çünkü kurban
kesim günleri geçtikten sonra, artık ona kurban denilemez. Bundan
dolayı kurban vakti çıktıktan sonra onu canlı olarak bir fakire
tasadduk eder. Ama bunun aksine falan vakitte [mesela Şaban ayında]
bir koyun kesilmesini adasa, vakti zikretmesi lağvdır, yani
geçersizdir. Bundan dolayı Hanefi âlimleri adakta yer ve zamanın
tayinini geçersiz saymışlardır. [Mesela Cuma günü Sultanahmetteki
bir fakire 1 altın sadaka vereceğim dese, başka gün başka yerdeki
fakire 1 altın verebilir.] Ama kurban bunun aksinedir. Çünkü vakit,
kurbanın mefhumundan bir parçadır. O zaman kurbanda vakte itibar
etmek gerekir. [Yani kurban denilmişse kurban bayramında kesmesi
gerekir.)
Birisi bir
hedy kurbanı adasa, durum farklı olur. Hedy, Harem-i şerifte
kesilmek üzere gönderilen kurbanın ismidir. Kurban ise, bayram
günlerinde kesilen hayvanın ismidir. Eğer hedy Harem-i şerifte
kesilmezse hedy ismi; kurban, bayram günlerinde kesilmezse
kurban ismi bulunmamış olur. Çünkü fakihler demiştir ki, bu
kimsenin bu adaktan kurtulması için onu ancak haremde kesmesi ve
tasadduk etmesi gerekir. Eğer bir kimse Mekke'nin fakirlerine
verilmek üzere bir miktar para adamış olsa, o kimse Mekke
fakirlerinden başkasına da onu tasadduk edebilir.
Hedy,
kurbanı Mekke'ye hediye edilen, orada kesilip tasadduk edilen
hayvana denilir. O zaman yer, bunun mefhumunun bir parçası olmuş
bulunur. Zamanın kurbanın bir parçası olması gibi. Hedy olarak
adadığı bir hayvanı Mekke dışında kesip tasadduk etse, adadığını
yerine getirmiş olmaz. Ama Mekke'de para sadaka vermeyi adamak bunun
aksinedir. Çünkü yer, para mefhumunun bir parçası değildir. İster
Mekke'de tasadduk etsin, ister başka yerde. Hedy bunun aksinedir.
Harem-i şerifte kesilmesi gerekir, kurban denilince de hayvanı
kurban kesmek gerekir. (Redd-ül muhtar)
Geçen yılın
kurbanı
Sual:
Bir ineğe ortak olan yedi kişinin bir kısmı o yılın kurbanına, bir
kısmı da geçen yılın kesmediği kurbanına niyet etse, kestikleri
kurban sahih olur mu? Bir kısmının geçen yıla ait kestikleri
bilinmezse ne olur, bilinirse ne olur? Adak hayvanı yedi kişilik
kurbana dahil edilebilir mi?
CEVAP
İbni Abidin
hazretleri buyuruyor ki:
Birisi aynı
yılın kurbanını, diğerleri ise, geçmiş yılların kurbanını murat
etseler, aynı yılın kurbanını irade edenin kurbanı caiz,
diğerlerininki bâtıldır. Çünkü diğer ortakların ki nafile olur. Bu
kurbanın etinin tamamını tasadduk etmeleri gerekir. Çünkü onun
hissesi de hayvanın etine dahildir. Haniye'de de böyle
bildirilmiştir. (Redd-ül muhtar)
Bu bilindiğine
göre böyledir. Bilinmezse, geçen yılın kurbanına niyet edenler,
öğrendikleri zaman tevbe ederler. Geçmiş yıllarda kesmedikleri
kurbanlarının bedelini bir veya birkaç fakire verirler.
Adak hayvanı
yedi kişilik kurbana ortak edilebilir.
|
|
|